Pam fod Treftadaeth yn Bwysig? - Why is Heritage Important?
gan / by Dr Elaine Davey

Bydd yr araith dreflun allweddol hon yn sefydlu'r cyd-destun strategol ar gyfer Dyfodol Rhuthun ’26 drwy archwilio sut mae treftadaeth yn gweithredu fel seilwaith hanfodol o fewn trefi marchnad llwyddiannus. Drwy osod treftadaeth nid fel cyfyngiad ond fel cyfle, bydd y noson yn fframio adfywio dan arweiniad cadwraeth fel egwyddor sylfaenol rhaglen esblygol Dyfodol Rhuthun / Dyfodol Rhuthun.

This keynote townscape address will establish the strategic context for Ruthin Future ’26 by examining how heritage functions as critical infrastructure within successful market towns.
By situating heritage not as constraint but as opportunity, the evening will frame conservation-led regeneration as a foundational principle of the evolving Ruthin Future programme.

11.00yb - 4.00 yh / 11.00am - 4.00pm

Bydd yr Hen Lys yn gwasanaethu fel canolbwynt Dyfodol Rhuthun ’26, gan weithredu drwy gydol y rhaglen fel Ystafell Drefol bwrpasol y dref.

Bydd yn cynnal arddangosfa gyhoeddus yn cyflwyno prosiectau cyfredol, cynigion sy'n dod i'r amlwg ac uchelgeisiau hirdymor ar gyfer y dref, ac yn rhoi cipolwg ar flaenoriaethau sy'n ymwneud â chadwraeth treftadaeth, gwella parth cyhoeddus, seilwaith gwyrdd, rhaglenni diwylliannol a bywiogrwydd canol y dref.

-

The Old Courthouse, will serve as the central hub for Ruthin Future ’26, operating throughout the programme as the town’s dedicated Urban Room.

It will host a public exhibition presenting current projects, emerging proposals and long-term ambitions for the town, and provide insight into priorities relating to heritage conservation, public realm enhancement, green infrastructure, cultural programming and town centre vitality.

‘EDRYCH I FYNY’ - 'LOOK UP'
Taith gerdded dywys - Guided Walking Tour
gyda / with artist Haf Weighton
11.30yb/am

Mae Haf Weighton yn ein gwahodd i Edrych i Fyny— i ail-ymgysylltu â manylion pensaernïol a chymeriad ein Strydoedd Mawr a chanol trefi.

Bydd y daith gerdded a'r sgwrs anffurfiol hon yn dilyn llwybr ar hyd Stryd Clwyd, Sgwâr San Pedr, Stryd y Ffynnon a Stryd y Farchnad, gan annog cyfranogwyr i oedi, arsylwi ac ailasesu'r adeiladau sy'n llunio treflun nodedig Rhuthun. Ar hyd y ffordd, bydd Haf yn rhannu'r hyn sy'n denu ei llygad ac yn egluro sut mae manylion pensaernïol bob dydd yn llywio'r gwaith y mae'n ei greu.

Mae'r daith yn dod i ben yng Nghanolfan Grefftau Rhuthun, lle gallwch weld y gweithiau a ddatblygwyd trwy ei hymgysylltiad â'r dref

-

Haf Weighton invites us to Look Up— to re-engage with the architectural detail and character of our High Streets and town centres.

This informal walk and talk will follow a route along Clwyd Street, St Peter's Square, Well Street and Market Street, encouraging participants to pause, observe and reassess the buildings that shape Ruthin’s distinctive townscape. Along the way, Haf will share what draws her eye and explain how e

Cystadleuaeth o 10yb tan 4yh / Competition from 10am to 4pm

Mae ffoto-marathon bach Rhuthun yn gystadleuaeth ffotograffiaeth wahanol.
6 thema - 6 llun mewn uchafswm o 6 awr.
Agored i bob gallu, oedran, pobl leol ac ymwelwyr, gyda gwobrau i’r lluniau gorau yng nghategoriau dan 16 ac oedolion.

Bydd yr holl gynigion yn cael eu harddangos yn ddiweddarach mewn Arddangosfa arbennig Ffoto-marathon Rhuthun yn Yr Hen Lys.

Lleoliad Dechrau a Gorffen: Yr Hen Lys
Amser: 10.00am - 4.00pm

-

The Ruthin mini-photomarathon is a photography competition with a difference. 6 themes - 6 photos in a maximum of 6 hours. Open to all abilities, ages, locals and visitors, with prizes for the best photos in under 16 and adult categories.

All entries will be exhibited at a later date in a special Ruthin Photomarathon Exhibition at The Old Courthouse.

Starting & Finish Location: The Old Courthouse
Time: 10.00am - 4.00pm
Entry:FREE by Registration

Sgwrs Gyhoeddus gan Susan Fielding (CBHC) - 4yh
“Capeli Anghydffurfiol Cymru:
Cofnodi, Ymchwil a Chadwraeth”
Bydd y sgwrs yma yn Saesneg

Yn dathlu hanes, treftadaeth
a chapeli Rhuthun a’r ardal gyfagos
Nod prosiect Capeli Cymru yw gwarchod
treftadaeth Anghydffurfiol Cymru. Byddem
wrth ein bodd yn siarad â phobl am gapeli
Rhuthun a’r ardal gyfagos, y rhai sydd ar agor
a’r rhai sydd bellach ar gau ac mewn defnydd
gwahanol.

-

Public Talk by Susan Fielding (RCAHMW) - 4pm
““Welsh Nonconformist Chapels:
Recording, Research and Preservation”
This talk will be in English

Celebrating the history, heritage and chapels of Ruthin and the surrounding area
The Capeli Cymru project aims to preserve the
Nonconformist heritage of Wales. We would
love to talk with people about the chapels of
Ruthin and the surrounding area, those open
and those now closed and in a different use.

Taith gerdded a llunio / Sketching walking tour
Dydd Sul 22.03.26 - 11.00am tan 1.00pm
Sunday 22.03.26 - 11.00am until 1.00pm

Dechrau yn Yr Hen Lys
Sgwâr San Pedr, Rhuthun

Mae Llunio Rhuthun yn daith sgetsio ar gyfer darpar artistiaid o bob gallu, er mwyn darganfod Rhuthun yn fanylach trwy fraslunio’r dref gyda phad a beiro, dan arweiniad artist lleol Thomas Dawes.

Gallwch gymryd rhan AM DDIM ac mae’n cynnwys deunyddiau. Mae lleoedd yn gyfyngedig ac mae angen cofrestru ymlaen llaw i gymryd rhan.

-

Draw on Ruthin is a sketching tour for budding artists of all abilities to discover Ruthin in more detail by sketching the town with pad and pen, under the guidance of a local artist Thomas Dawes.

Participation is FREE and includes materials. Places are limited and participation requires pre-registration.

Datblygu Strategaeth Digwyddiadau a Diwylliant
Developing an Events & Culture Strategy
6.30yh - Yr Hen Lys / 6.30pm The Old Courthouse

Trafodaeth strwythuredig gyda'r nod o gryfhau calendr digwyddiadau blynyddol a rhaglennu diwylliannol Rhuthun fel gyrwyr economaidd.

Nid yw datblygu strategaeth digwyddiadau a diwylliant tref yn ymwneud â rhaglennu gweithgareddau yn unig — mae'n ymwneud â sefydlu fframwaith cydlynol sy'n cryfhau hunaniaeth, gwydnwch economaidd a bywiogrwydd lle hirdymor. I dref farchnad hanesyddol fel Rhuthun, mae strategaeth digwyddiadau a diwylliant yn gweithredu fel seilwaith lle, gan geisio dod â mwy o gydweithio a chydlynu ar draws grwpiau a rhanddeiliaid.

Pwy ddylai fynychu? - Trefnwyr digwyddiadau, gwirfoddolwyr, darparwyr lletygarwch, grwpiau celfyddydol ac ymarferwyr diwylliannol.

-

A structured discussion aimed at strengthening Ruthin’s annual events calendar and cultural programming as economic drivers.

Developing a town events and culture strategy is not simply about programming activities — it is about establishing a coordinated framework that strengthens identity, economic resilience and long-term place vitality. For a historic market town such

Adeiladu Brand Rhuthun - Rhannu’r Neges
Building the Ruthin Brand – Sharing the Message

6.30yh Yr Hen Lys
6.30pm The Old Courthouse

Sesiwn ffocws ar gyfer manwerthwyr, lletygarwch, twristiaeth a busnesau gwasanaeth i alinio o amgylch hunaniaeth lle, marchnata a bywiogrwydd canol tref. Mae'r noson hon yn cysylltu creu lleoedd â lleoli economaidd a rheoli cyrchfannau.

I dref farchnad hanesyddol fel Rhuthun, nid ymarfer logo yw brandio lleoedd — mae'n offeryn economaidd a diwylliannol strategol. Mae brandio lleoedd effeithiol yn mynegi'r hyn sy'n gwneud y dref yn unigryw, yn alinio negeseuon ar draws rhanddeiliaid, ac yn gosod y dref yn gystadleuol yng Ngogledd Cymru a thu hwnt.

Yn cynnwys Cyfarfod Cyffredinol Blynyddol Bro Rhuthun (30 munud)

-

A focused session for retailers, hospitality, tourism and service businesses to align around place identity, marketing and town centre vitality.

This evening links placemaking with economic positioning and destination management.

For a historic market town such as Ruthin, place branding is not a logo exercise — it is a strategic economic and cultural tool. Effective place branding articulates what makes the town distinctive, aligns mess

Parc Clwyd – Parc Tref Gyfan i Rhuthun
Noson Ymgysylltu Chwaraeon a Llesiant

Parc Clwyd - A Town-Wide Park for Ruthin
Sports & Wellbeing Engagement Evening

7.00yh Yr Hen Lys / 7.00pm The Old Courthouse

Mae'r sesiwn hon yn archwilio'r cysyniad o Barc Clwyd fel rhwydwaith seilwaith gwyrdd cysylltiedig ar hyd Afon Clwyd ac o amgylch canol y dref yn Rhuthun, gan gefnogi:
Gweithgaredd corfforol
Mynediad i'r afon
Bioamrywiaeth
Llesiant meddyliol
Gall trigolion wneud sylwadau ar lwybrau, cyfleusterau a blaenoriaethau tirwedd.


This session explores the concept of Parc Clwyd as a connected green infrastructure network alongside the River Clwyd and around the town centre in Ruthin, supporting:
Physical activity
River access
Biodiversity
Mental wellbeing
Residents can comment on routes, facilities and landscape priorities.

Sgwrs Cymdeithas Ddinesig Rhuthun a'r Cylch
Deunyddiau Adeiladu Rhuthun Drwy Amser
gan Brian Hubble

Ruthin & District Civic Association Talk
Ruthin's Building Materials Through Time
By Brian Hubble

7.00yh Yr hen Lys / 7.00pm The Old Courthouse

Persbectif diwylliant materol ar garreg, pren, brics a thraddodiadau atgyweirio — yn llywio canllawiau dylunio'r dyfodol.


Mae Cymdeithas Ddinesig Rhuthun a'r Cylch yn gymdeithas ddinesig wirfoddol sy'n ymroddedig i ddiogelu, hyrwyddo a gwella amgylchedd hanesyddol a chymeriad Rhuthun a'r ardal gyfagos yn Sir Ddinbych.

-

A material culture perspective on stone, timber, brick and repair traditions — informing future design guidance.


The Ruthin and District Civic Association is a voluntary civic society dedicated to protecting, promoting and enhancing the historic environment and character of Ruthin and its surrounding district in Denbighshire.

Glanhau Gwanwyn y Dref
Town Spring Clean

11.00yb - Cyfarfod yn Yr Hen Lys 1.5awr
11.00am - Meet at The Old Courthouse 1.5hrs

Mynegiant ymarferol o greu lle: stiwardiaeth, balchder dinesig a gweithredu ar y cyd.

Ymunwch â ni wrth i ni ddechrau ein cyfarfodydd misol i helpu i gadw Rhuthun yn edrych yn wych. Darperir diodydd a chacen ar ôl y cyfarfod.

Rydym yn gymuned o wirfoddolwyr sy'n cyfarfod yn fisol ac yn targedu lleoliad penodol yn y dref gyda awr o gasglu sbwriel, tacluso, paentio meinciau, torri llwyni a golchi jet. Mae'n hwyl a chymdeithasol felly dewch draw. Gwisgwch esgidiau a dillad garddio synhwyrol - menig a brecyn PPE a ddarperir.

A practical expression of placemaking: stewardship, civic pride and collective action.

Please join us as we start our monthly meets to help keep Ruthin looking great. Beverages & cake provided following the meet.

We are a community of volunteers who meet monthly and target a specific location in the town with an hour of litter picking, tidying, bench painting, shrub cutting and jet washing. It’s fun and social so please come along. Wear sensible shoes and gardening clothes - gloves and PPE vest provided.